Οι αξίες της οικογένειας Άσαντ | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Οι αξίες της οικογένειας Άσαντ

Πώς ο γιός έμαθε από τον πατέρα να καταπνίγει μια εξέγερση
Περίληψη: 

Τον Φεβρουάριο του 1982, ο Χάφεζ αλ Άσαντ κατέπνιξε μια εξέγερση ισλαμιστών αντιπάλων του στην πόλη Χαμά. Τρεις δεκαετίες αργότερα, ο γιος του αντιμετωπίζει μια παρόμοια εξέγερση στην πόλη Χομς. Αυτά τα δύο γεγονότα είναι εντυπωσιακά όμοια - τόσο ο Χάφεζ όσο και ο Μπασάρ πίστευαν ότι πάλευαν όχι μόνο με διαφωνούντες στο εσωτερικό αλλά με μια μεγάλης κλίμακας αμερικανική και ισραηλινή συνωμοσία.

Ο PATRICK SEALE είναι ο συγγραφέας πολλών βιβλίων σχετικά με τη Μέση Ανατολή. Το πιο πρόσφατο είναι το The Struggle for Arab Independence.

Από τότε που το κόμμα Μπάαθ ανέλαβε την εξουσία στη Συρία το 1963, έχει αντιμετωπίσει προκλήσεις από την Μουσουλμανική Αδελφότητα και άλλους ισλαμιστές. Αυτοί οι ισλαμιστές ήταν - και εξακολουθούν να είναι - σφόδρα αντίθετοι με τις κοσμικές πολιτικές του κόμματος Μπάαθ και με την ανάδειξη στην ηγεσία της Συρίας των μειονοτήτων, κυρίως των αλαουιτών, τους οποίους οι σουνίτες εξτρεμιστές θεωρούν αιρετικούς.

Η υποβόσκουσα δυσαρέσκεια ξέσπασε σε ανοιχτή σύγκρουση κατά τη διάρκεια της 30χρονης εξουσίας (1970-2000) του Χάφεζ αλ Άσαντ και πάλι τώρα κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του γιου του, Μπασάρ, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία μετά το θάνατο του πατέρα του. Τον Φεβρουάριο του 1982, ο Χάφεζ αλ Άσαντ κατέπνιξε μια εξέγερση ισλαμιστών αντιπάλων του στην πόλη Χαμά. Τρεις δεκαετίες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2012, ο Μπασάρ αλ Άσαντ αντιμετώπισε μια εξέγερση στην πόλη Χομς, μια αδελφή πόλη της Χαμά στην κεντρική πεδιάδα της Συρίας. Και οι δύο ανταποκρίθηκαν με μεγάλη αγριότητα σε αυτές τις απειλητικές για το καθεστώς εξεγέρσεις, σαν να γνώριζαν ότι οι ίδιοι και το περιβάλλον τους δεν θα έβρισκαν κανένα έλεος αν οι ισλαμιστές έρχονταν ποτέ στην εξουσία.

Αυτά τα δύο γεγονότα που σημαδεύουν την εποχή του καθενός ήταν εκπληκτικά όμοια. Τόσο ο Χάφεζ όσο και ο Μπασάρ άργησαν να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν το γεγονός ότι η αντίδραση ενάντια στην αυξανόμενη φτώχεια, τη διαφθορά και την κυβερνητική αμέλεια ήταν οι βασικοί λόγοι που θα τροφοδοτούσαν τις εξεγέρσεις. Ασχολούμενοι με την εξωτερική πολιτική, απέτυχαν να δώσουν τη δέουσα προσοχή στην εγχώρια σκηνή, συχνά κάνοντας τα στραβά μάτια στις παραβάσεις και την κερδοσκοπία των στενών συνεργατών τους, συμπεριλαμβανομένων των μελών της οικογένειάς τους. Πιο ουσιαστικά, τόσο ο Χάφεζ όσο και ο Μπασάρ πίστευαν σε αυτές τις στιγμές της κρίσης ότι πάλευαν όχι μόνο με τους διαφωνούντες στο εσωτερικό αλλά και με μια μεγάλης κλίμακας αμερικανική και ισραηλινή συνωμοσία για να τους ανατρέψει, υποστηριζόμενη και από μερικούς από τους άραβες εχθρούς τους.

Στο μυαλό Χάφεζ αλ Άσαντ, η μάχη του με τους ισλαμιστές αντάρτες ήταν μια επέκταση του μακρόχρονου, αποτυχημένου αγώνα του με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τη φύση του πολιτικού διακανονισμού μετά τον Οκτωβριανό Πόλεμο του 1973 - έναν πόλεμο που ο Χάφεζ αλ Άσαντ και ο ηγέτης της Αιγύπτου Ανουάρ αλ Σαντάτ, εξαπέλυσαν μαζί εναντίον του Ισραήλ με στόχο την ανάκτηση εδάφους που το Ισραήλ κατέλαβε στον πόλεμο του 1967. Μόλις τελείωσε αυτός ο πόλεμος, ο Χάφεζ αλ Άσαντ είχε αντιταχθεί σθεναρά στην συμφωνία του 1975 περί αποχώρησης από το Σινά που πρότεινε ο Χένρι Κίσινγκερ, η οποία ήρε την αντιπαράθεση της Αιγύπτου με το Ισραήλ. Επίσης, ερμήνευσε τις υπό την αιγίδα των ΗΠΑ συμφωνίες στο Καμπ Ντέιβιντ το 1978, και την αιγυπτο-ισραηλινή ειρηνευτική συνθήκη του επόμενου έτους, ως μια συνωμοσία για να μείνει ανυπεράσπιστος ο αραβικός κόσμος στην δύναμη του Ισραήλ. Αυτό ήταν απλώς το τελευταίο περιστατικό, όπως το εξέλαβε, μιας μακράς σειράς δυτικών προσπαθειών να διαιρέσουν και να εξασθενίσουν τους Άραβες, προσπαθειών που χρονολογούνται από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Με τον ίδιο τρόπο, η άμεση αντίδραση του Μπασάρ αλ Άσαντ στην εξέγερση του περασμένου έτους ήταν για να την εκλάβει ως την εγχώρια πτέρυγα μιας ξένης συνωμοσίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και ορισμένες αραβικές χώρες για να ρίξουν το καθεστώς του, όπως επίσης και εκείνο του Ιράν - και μαζί τους όλον τον άξονα Τεχεράνης-Χεζμπολάχ-Δαμασκού, ο οποίος, όπως πίστευε, ήταν το μόνο πραγματικό εμπόδιο για την αμερικανική και ισραηλινή ηγεμονία.

Οι ξένες συνωμοσίες τις οποίες ο Χάφεζ και ο Μπασάρ είχαν να αντιμετωπίσουν έδειχναν, χωρίς αμφιβολία, πολύ πραγματικές. Η ακούραστη υποστήριξη της Αμερικής στο Ισραήλ - συμπεριλαμβανομένης μιας αερογέφυρας εφοδιασμού με όπλα κατά τη διάρκεια του πολέμου του Οκτωβρίου - έβαλε τα αραβικά στρατεύματα σε σοβαρά μειονεκτική θέση, ενώ η διπλωματία του Κίσινγκερ έβγαλε το πιο ισχυρό αραβικό κράτος από την συνολική αραβική σύνθεση, επέτρεψε στο Ισραήλ να εισβάλει ελεύθερα στον Λίβανο το 1982 και να παραμείνει εκεί για 18 χρόνια. Αλλά το να εστιάζουν σε ξένες συνωμοσίες τύφλωσε τον Χάφεζ και τον Μπασάρ απέναντι στα δικαιολογημένα παράπονα των θυμωμένων πληθυσμών τους και τους ανάγκασε να αντιδράσουν με υπερβολική χρήση βίας στην καταστολή των εσωτερικών αντιπάλων τους.

Ο Χάφεζ και ο Μπασάρ αμφότεροι κατηγόρησαν τους ξένους εχθρούς τους για τον εφοδιασμό των ανταρτών με εξελιγμένο αμερικανικής κατασκευής τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό, καθώς και με όπλα και μετρητά. Το 1982, το καθεστώς κατάσχεσε περίπου 15.000 πολυβόλα. Τον περασμένο μήνα, όταν το καθεστώς επανέκτησε τον έλεγχο της περιοχής Μπάμπα Αμρ της Χομς, επίσης ισχυρίστηκε ότι βρήκε πλούσιο υλικό από όπλα και εξοπλισμό προερχόμενο από το εξωτερικό.

Υπήρχαν διαφορές, ωστόσο, στην πορεία που οδήγησε μέχρι τις φονικές εξεγέρσεις. Στην περίπτωση του Μπασάρ, η επανάσταση ξεκίνησε από αστικές ειρηνικές διαδηλώσεις. Στην περίπτωση του πατέρα του, ξεκίνησε με μια εκστρατεία δολοφονιών σημαντικών ανδρών του περιβάλλοντός του και με άλλες πράξεις άγριας βίας. Μία από τις πιο δραματικές από αυτές ήταν ο φόνος 83 δόκιμων αλαουιτών αξιωματικών στη Σχολή Πυροβολικού Αλέπο, τον Ιούνιο του 1979. Από το ασφαλές καταφύγιό τους βαθιά στα αρχαία λαγούμια του Χαλεπίου και της Χαμά, όπου τα αυτοκίνητα δεν μπορούν να εισέλθουν, οι αντάρτες έβγαιναν επανειλημμένα για να βομβαρδίσουν και να σκοτώσουν.

Μεταξύ 1979 και 1981, οι τρομοκράτες σκότωσαν περισσότερους από 300 ανθρώπους στο Χαλέπι, κυρίως μπααθιστές και αλαουίτες. Σε απάντηση, οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν περίπου 2.000 μουσουλμάνους αντιπάλους του καθεστώτος κατά την ίδια περίοδο, και χιλιάδες άλλοι συνελήφθησαν και ρίχτηκαν στη φυλακή, όπου ήταν οι ξυλοδαρμοί και τα βασανιστήρια ήταν συχνά.