Brexit και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Brexit και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις

Η χωρίς συνέπειες έξοδος από την ΕΕ ήταν πάντα μια φαντασίωση
Περίληψη: 

Η ΕΕ έχει το πραγματικό πλεονέκτημα: Τα κράτη-μέλη της μπορούν να ζήσουν πιο εύκολα χωρίς ελεύθερη πρόσβαση στις βρετανικές αγορές από ό, τι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να ζήσει χωρίς ευρωπαϊκή πρόσβαση. Εξάλλου, τα ευρωπαϊκά έθνη παραμένουν μέρος μιας ενιαίας αγοράς που περιλαμβάνει περίπου 450 εκατομμύρια ανθρώπους.

Ο PETER A. HALL είναι καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών του Krupp Foundation στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και επιστημονικός υπεύθυνος του Ιδρύματος Russell Sage.

Το Ηνωμένο Βασίλειο υιοθέτησε μια πολιτική φαντασία τον Ιούνιο του 2016, όταν μια μικρής διαφοράς πλειοψηφία των συμμετεχόντων στο δημοψήφισμα για το Brexit [1] ψήφισαν υπέρ του να εγκαταλείψει η χώρα την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό ήταν ήδη εμφανές σε κάποιους, τότε. Λίγο μετά την ψηφοφορία, για παράδειγμα, οι υπέρμαχοι του Brexit αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τους ισχυρισμούς [2] ότι η αποχώρηση από την ΕΕ θα απελευθέρωνε 350 εκατομμύρια λίρες την εβδομάδα [που θα κατευθύνονταν] για δαπάνες στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας ( National Health Service, NHS) -η οποία τώρα αντιμετωπίζει τεράστιες ελλείψεις προσωπικού, εν μέρει ως αποτέλεσμα των ορίων μετανάστευσης που το Brexit υποτίθεται ότι θα ενισχύσει. Αλλά τώρα που οι όροι [3] της συμφωνίας Brexit έχουν δημοσιοποιηθεί, η κλίμακα αυτής της φαντασίας είναι άμεσα εμφανής σε όλους.

18112018-1.jpg

Η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι σε συνέντευξη Τύπου στην Ντάουνινγκ Στρητ στο Λονδίνο, τον Νοέμβριο του 2018 . IAN VOLGER / POOL VIA REUTER
--------------------------------------------------------------------

ΟΤΑΝ Η ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Οι υπέρμαχοι του Brexit έκαναν καμπάνια στην προοπτική ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να διατηρήσει τα περισσότερα από τα πλεονεκτήματα της παραμονής στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά, η οποία επιτρέπει την ελεύθερη εμπορία αγαθών και υπηρεσιών σε ολόκληρη την ήπειρο, χωρίς να πληρώνει στα ταμεία της ΕΕ ή να τηρεί τους κανονισμούς της. Ταυτόχρονα, ισχυρίστηκαν, θα μπορούσαν να διαπραγματευτούν συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με άλλες χώρες, οι οποίες θα αποσκοπούν στην προώθηση των βρετανικών εξαγωγών και στη μείωση του κόστους των εισαγωγών τους.

Ωστόσο, αξιωματούχοι της ΕΕ φοβούνταν ότι εάν το Ηνωμένο Βασίλειο είχε μια τέτοια συμφωνία, άλλες χώρες θα ακολουθούσαν το παράδειγμά του, δημιουργώντας έτσι μια υπαρξιακή απειλή για την ένωση. Καμιά από τις πλευρές δεν ήθελε ένα λεγόμενο σκληρό Brexit, στο οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο θα έφευγε χωρίς συμφωνία, αλλά μια κατευθυντήρια αρχή της ΕΕ σε αυτές τις διαπραγματεύσεις κατέστη ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έπρεπε να υποστεί ζημίες εάν έφευγε. Και έτσι θα γίνει.

Για κάποιο χρονικό διάστημα, το Λονδίνο σκέφτηκε ότι θα έχει το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις, καθώς πολλές εξαγωγές διοχετεύονται μέσω της Μάγχης από την Ευρώπη, μεταξύ των οποίων γερμανικά ανταλλακτικά αυτοκινήτων. Ωστόσο, η ΕΕ έχει το πραγματικό πλεονέκτημα: Τα κράτη-μέλη της μπορούν να ζήσουν πιο εύκολα χωρίς ελεύθερη πρόσβαση στις βρετανικές αγορές από ό, τι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να ζήσει χωρίς ευρωπαϊκή πρόσβαση. Εξάλλου, τα ευρωπαϊκά έθνη παραμένουν μέρος μιας ενιαίας αγοράς που περιλαμβάνει περίπου 450 εκατομμύρια ανθρώπους. Το Ηνωμένο Βασίλειο, αντίθετα, έχει μόνο την ελπίδα να συνάψει νέες εμπορικές συμφωνίες με μακρινές χώρες σε όλο τον κόσμο, όπου η Κοινοπολιτεία δεν είναι παρά ένα φύλλο συκής για να καλύπτει το εθνικό συμφέρον, και οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τράμπ κινούνται προς μια προστατευτική κατεύθυνση.

Αυτή η πραγματικότητα εξακολουθεί να φαίνεται ότι έχει χαθεί στους κατοίκους της χώρας της φαντασίας που έχει γίνει η βρετανική πολιτική. Στην δεξιά, οι σκληροί υπέρμαχοι του Brexit καταγγέλλουν την συμφωνία που έχει διαπραγματευθεί η πρωθυπουργός Theresa May, ισχυριζόμενοι ότι είναι κάτι περισσότερο από «υποτέλεια» [4] στην Ευρώπη, ως σαν να μπορούσε να προσφερθεί και κάτι καλύτερο. Στην αριστερά, το Εργατικό Κόμμα υποστήριξε ότι θα δεχόταν το Brexit -όπως ήθελαν πολλοί από τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους της εργατικής τάξης- αλλά μόνο αν οι όροι που θα προτείνονταν κατά την έξοδο θα ήταν εξίσου καλοί με εκείνους που απολάμβανε το Ηνωμένο Βασίλειο ενώ ήταν στην ΕΕ. Ο ηγέτης των Εργατικών, Jeremy Corbyn, δεν ήταν ποτέ ενθουσιώδης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και ο στόχος του κόμματός του είναι να περπατήσει σε ένα τεντωμένο σχοινί ανάμεσα σε εκείνους τους ψηφοφόρους της εργατικής τάξης που τάσσονται υπέρ του Brexit και τους πολλούς υποστηρικτές της παραμονής στην ΕΕ που συνέρρευσαν στο κόμμα στις τελευταίες εκλογές. Αν την δει κανείς στο κρύο, σκληρό φως της ημέρας, η πολιτική του κόμματος είναι ανόητη -άλλη μια φαντασίωση.

Φυσικά, ο κύριος στόχος της ηγεσίας του Εργατικού Κόμματος έχει μικρή σχέση με το ίδιο το Brexit. Είναι να αναγκάσει την συντηρητική κυβέρνηση να πάει σε γενικές εκλογές, τις οποίες οι Εργατικοί ελπίζουν να κερδίσουν, παρά ένα προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις που είναι αινιγματικά μικρό, δεδομένης της ασυμφωνίας που μαστίζει την κυβέρνηση της Μέι. Και οι εκλογές είχαν ήδη σημαντική επίδραση στην πορεία του Brexit. Περισσότερο από κάθε άλλη, η απόφαση που έχει αποδειχθεί τόσο μοιραία για τη νέα συμφωνία και ίσως ακόμα και να αποβεί μοιραία για την τρέχουσα βρετανική κυβέρνηση, ελήφθη τον Απρίλιο του 2017, όταν η Μέι επέλεξε να προκηρύξει γενικές εκλογές πολύ πριν να είναι απαραίτητες. Νωρίτερα φέτος, το Συντηρητικό Κόμμα ήταν ψηλά στις δημοσκοπήσεις, και αυτό φαινόταν ως μια ευκαιρία να εδραιώσει την πλειοψηφία του. Αντ’ αυτού, μετά από μια ανούσια εκστρατεία κατά την οποία πολλοί από εκείνους που ήθελαν να παραμείνουν στην ΕΕ συνέρρευσαν εκδικητικά στο Εργατικό Κόμμα, οι Συντηρητικοί κατέληξαν με μια μειοψηφία εδρών στο Κοινοβούλιο και έπρεπε να χτίσουν έναν μικρής πλειοψηφίας συνασπισμό με το Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης (Democratic Unionist Party, DUP) για να κυβερνήσουν.

Ο ΦΡΑΓΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ