Ο προστατευτισμός και οι επιπτώσεις του στη ναυτιλία | Foreign Affairs - Hellenic Edition
Secure Connection

Ο προστατευτισμός και οι επιπτώσεις του στη ναυτιλία

Τα αντίμετρα της ΕΕ, του ΟΟΣΑ και του εφοπλισμού στο «America first» του Τραμπ

Οι επιπτώσεις του εμπορικού προστατευτισμού στη ναυτιλία έχουν κρούσει τον κώδωνα του συναγερμού διεθνώς στις εθνικές εφοπλιστικές ενώσεις, ατομικά και ομαδικά. Η Ένωση Νορβηγών Εφοπλιστών (NSA) προειδοποίησε ότι «70% των εισπράξεων των Νορβηγών εφοπλιστών προέρχονται από μεταφορές cross trading που θίγονται από τον προστατευτισμό». «Οι αγορές πρέπει να μείνουν ανοικτές», δηλώνουν οι Δανοί εφοπλιστές και «τα εμπορικά τείχη των ΗΠΑ θα κοστίσουν πολύ ακριβά στην δανέζικη ναυτιλία». Τις ανησυχίες τους συμμερίστηκαν το Αμερικανικό Ναυτικό Επιμελητήριο και η Ένωση των Ιαπώνων Εφοπλιστών. Μάλιστα, η τελευταία προειδοποίησε ότι η δέσμευση των ΗΠΑ περί του «America first» μπορεί να οδηγήσει το παγκόσμιο εμπόριο σε στασιμότητα με αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυτιλία.

Η Ένωση Ευρωπαϊκών Εφοπλιστικών Ενώσεων (ECSA) [4] έχει διαμαρτυρηθεί πολλές φορές εν όψει του γεγονότος ότι 90% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης. Αναπτυσσόμενες χώρες όπως εκείνες της Αφρικανικής Ένωσης που συμμετέχουν στην Αφρικανική Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών (ACFTA) θα λάβουν λανθασμένο μήνυμα από τις αναπτυγμένες χώρες.

Οι Ευρωπαίοι εφοπλιστές μπορούν να επισημάνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ανάγκη ενεργοποίησης της ανωτέρω νομοθεσίας και την ανάγκη να τεθεί το θέμα στην ημερήσια διάταξη της ΕΕ και των χωρών του ΟΟΣΑ. Οι Επίτροποι Μεταφορών και Εμπορίου της ΕΕ πρέπει να ενημερωθούν για την ύπαρξη των ανωτέρω κανονισμών. Η χρονική στιγμή είναι εξαιρετική εν όψει προετοιμασίας του προγράμματος της μελλοντικής Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το τέλος του 2019.

18042019-4.jpg

To MV Maersk Mc-Kinney Moller, το μεγαλύτερο container ship του κόσμου, καταπλέει στο Ρότερνταμ, τον Αύγουστο του 2013. REUTERS/Michael Kooren
-------------------------------------------------------------------------

Η ΕΕ μπορεί να γίνει η κινητήρια δύναμη στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ για την διπλωματική κινητοποίηση των κρατών-μελών τους σε περιπτώσεις παραβίασης της ναυτιλιακής πολιτικής. Παραστάσεις (demarches) μπορούν να γίνονται προς τρίτες χώρες σε περίπτωση υιοθέτησης μέτρων ναυτιλιακού προστατευτισμού από αυτές. Η ECSA μπορεί να συνεργασθεί με το Διεθνές Ναυτικό Επιμελητήριο (ICS) και την Ένωση Ασιατών Εφοπλιστών (ASA). Η πρόσφατη υπογραφή στην Σιγκαπούρη (8/4/19) κοινού μνημονίου συνεννόησης για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των Προέδρων της ECSA, του ICS και της ASA είναι ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Οι τρεις ενώσεις, που αντιπροσωπεύουν το 90% του παγκοσμίου εμπορικού στόλου, συνειδητοποίησαν ότι η ανάπτυξη του θαλασσίου εμπορίου παρεμποδίζεται από ανεπιθύμητες περιφερειακές ή μονομερείς πρωτοβουλίες. Η συνεργασία στοχεύει στην κοινή προώθηση των συμφερόντων των ανωτέρω τριών ενώσεων σε διεθνή fora όπως του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) και της ΕΕ.

Η ναυτιλία είναι η καρδιά του πλέγματος (cluster) των ναυτιλιακών /παραναυτιλιακών δραστηριοτήτων. Την ανωτέρω δράση της ECSA μπορούν να συμμεριστούν και άλλες οργανώσεις του ευρωπαϊκού πλέγματος ναυτιλιακών δραστηριοτήτων στις Βρυξέλλες όπως η SeaEurope (ναυπηγεία), η FEPORT (Ευρωπαϊκή Ένωση των containers τέρμιναλς, η ESPO (Ευρωπαϊκή Οργάνωση Λιμένων), τα Συμβούλια Ευρωπαίων Φορτωτών (ESC), η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF). Τοιουτοτρόπως, οι οργανώσεις του πλέγματος ναυτιλιακών δραστηριοτήτων μπορούν να διαδραματίσουν θετικό ρόλο στην μάχη κατά του προστατευτισμού και των ναυτιλιακών επιπτώσεών του.

ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ

Η ναυτιλία είναι η κινητήρια δύναμη του παγκόσμιου εμπορίου. Τα πλοία είναι κατ’ εξοχήν ευαίσθητα στις πρακτικές προστατευτισμού των τρίτων χωρών. Η Ευρωπαϊκή ναυτιλία, που ελέγχει το 40% του παγκοσμίου στόλου είναι εκτεθειμένη σε τέτοιες πολιτικές ανά την υφήλιο. Συνεπώς, η ΕΕ χρειάζεται ένα κράμα προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων: Τα προληπτικά μέτρα συνίστανται στην υιοθέτηση συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών με ναυτιλιακές ρήτρες μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών που να ενσωματώνουν τις αρχές του Κανονισμού 4055/1986. Τα κατασταλτικά μέτρα συνίστανται στην εφαρμογή συντονισμένης δράσης ευθυγραμμισμένης με τις αρχές του Κανονισμού 4058/1986.

Για να επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα, απαιτείται περισσότερος συντονισμός και αμοιβαία διαβούλευση σε όλα τα επίπεδα: Εντός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών και Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου), μεταξύ των κρατικών αντιπροσωπειών στο Συμβούλιο Υπουργών, μεταξύ των Επιτροπών Μεταφορών και Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μεταξύ της ECSA και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μεταξύ των εθνικών εφοπλιστικών ενώσεων και άλλων οργανώσεων του ναυτιλιακού πλέγματος.

Μονομερείς ή διμερείς ενέργειες χωρών αποτελούν αντιπαραγωγική οδό προς αποφυγήν. Αυτό που χρειάζεται είναι περισσότερη επίγνωση των πρακτικών προβλημάτων και ενιαία πολυμερής δράση. Η μάχη κατά του ναυτιλιακού και εμπορικού προστατευτισμού απαιτεί ενιαίο μέτωπο της ΕΕ και του ΟΟΣΑ με ομοφρονούσες χώρες σε όλα τα επίπεδα για να είναι επιτυχημένη.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] Σύσταση (Recommendation) του Συμβουλίου περί κοινών αρχών ναυτιλιακής πολιτικής των κρατών μελών (13/2/1987).
[2] Κανονισμός 4055/1986 για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στο τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ Κρατών μελών και μεταξύ Κρατών μελών και Τρίτων χωρών (1986) OJ L378/1-3.
[3] Κανονισμός 4058/1986 περί συντονισμένης δράσης για την εξασφάλιση ελεύθερης πρόσβασης στα φορτία των ωκεάνιων μεταφορών (1986) OJ L378/14.
[4] SeaEurope –ECSA Κοινή Ανακοίνωση Τύπου κατά των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών (5/10/2018).

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.